۵ نشانه خطرناک که می‌گوید وقت تعویض لنت ترمز رسیده

لنت ترمز یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم ایمنی خودرو است؛ قطعه‌ای که اگر کوچک‌ترین مشکل در آن ایجاد شود، کل عملکرد ترمزگیری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بسیاری از تصادف‌های شهری و جاده‌ای تنها به دلیل بی‌توجهی به لنت ترمز و زمان تعویض آن رخ می‌دهد. شناخت علائم خرابی لنت ترمز به شما کمک می‌کند پیش از آن‌که مشکلی جدی ایجاد شود، آن را تعویض کنید. در این مقاله قصد داریم ۵ نشانه خطرناک و مهم را بررسی کنیم که نشان می‌دهند زمان تعویض لنت ترمز فرا رسیده است. این نشانه‌ها آن‌قدر حیاتی هستند که حتی تعمیرکاران حرفه‌ای نیز تأکید دارند رانندگان باید به آن‌ها حساس باشند.

نشانه اول
صدای سوت، جیغ یا خرخر هنگام ترمزگیری

یکی از اولین و مهم‌ترین نشانه‌های خرابی لنت ترمز، شنیدن صداهای غیرعادی هنگام ترمز گرفتن است. معمولاً وقتی لنت ترمز به پایان عمر خود نزدیک می‌شود، شروع به ایجاد صدای سوت یا جیغ می‌کند. علت این صدا وجود قطعه‌ای فلزی در لنت ترمز است که مخصوصاً برای هشدار دادن تعبیه شده تا قبل از اتمام کامل لنت، راننده را مطلع کند. اگر صدای ترمز شما مثل کشیده شدن دو فلز روی هم باشد یا گه‌گاه صدای «خرخر» احساس کنید، به احتمال زیاد لنت ترمز کاملاً ساییده شده و حتی به دیسک ترمز آسیب می‌زند.

توجه داشته باشید که صداهای غیرعادی هرگز نباید نادیده گرفته شوند. بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند گرد و غبار باعث صدا شده، در حالی که صدا اغلب نشانه‌ واضح خرابی لنت ترمز است. اگر این صدا به سوت تیز شبیه باشد، یعنی لنت ترمز خشک شده و کاملاً مصرف شده است. اگر صدا به ساییده شدن فلز روی فلز نزدیک باشد، یعنی سطح لنت ترمز کاملاً تمام شده و اکنون پشت لنت در حال تماس با دیسک است؛ وضعیتی بسیار خطرناک که می‌تواند هزینه تعویض دیسک ترمز را نیز به شما تحمیل کند.

نشانه دوم
کم شدن قدرت ترمزگیری و افزایش مسافت توقف

وقتی لنت ترمز ضعیف می‌شود، خودرو برای متوقف شدن نیاز به مسافت بیشتری پیدا می‌کند. اگر هنگام ترمزگیری احساس می‌کنید پدال نرم‌تر شده یا خودرو دیرتر می‌ایستد، این یکی از واضح‌ترین علامت‌هاست که لنت ترمز شما عملکرد کافی ندارد. لنت ترمز سالم با کمترین فشار روی پدال، توانایی توقف سریع خودرو را دارد. اما لنت‌های ضعیف، سفتی یا نرمی غیرمعمولی در پدال ایجاد می‌کنند و همین موضوع می‌تواند شما را در شرایط اضطراری دچار حادثه کند.

افزایش مسافت توقف یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که به دلیل بی‌توجهی به لنت ترمز ایجاد می‌شود. رانندگان غالباً متوجه تغییرات کوچک نمی‌شوند، اما مرور زمان باعث می‌شود این تغییرات تشدید شوند. اگر احساس کردید برای توقف خودرو نیاز به ترمزگیری شدیدتر دارید، باید فوراً لنت ترمز را بررسی کنید. گاهی نیز لنت ترمز به دلیل گرما، رطوبت، یا کیفیت پایین، زودتر از حد انتظار کارایی خود را از دست می‌دهد. در خودروهایی که به‌طور روزانه در ترافیک استفاده می‌شوند، فشار ترمزگیری مداوم باعث می‌شود لنت ترمز خیلی زودتر از حد معمول تمام شود.

نشانه سوم
کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری

اگر هنگام ترمز گرفتن خودرو ناگهان به یک سمت کشیده شود، احتمالاً لنت ترمز یکی از چرخ‌ها زودتر از دیگری فرسوده شده است. لنت ترمز باید روی هر چهار چرخ خودرو به‌صورت یکسان عمل کند تا تعادل خودرو حفظ شود. وقتی یک لنت ترمز بیشتر از بقیه ساییده شود، فشار ترمزگیری در یک نقطه بیشتر می‌شود و همین موضوع باعث انحراف خودرو می‌گردد. این انحراف نه تنها خطرناک است، بلکه باعث فشار نامتوازن بر اجزای سیستم ترمز نیز می‌شود.

کشیده شدن خودرو می‌تواند نشانه گیر کردن یکی از لنت‌ها، روغنی شدن لنت ترمز، یا خرابی کالیپر نیز باشد. اما در اکثر مواقع ریشه اصلی مشکل، فرسودگی ناهمسان لنت ترمز است. رانندگان معمولاً این مشکل را هنگام ترمزگیری‌های شدید یا ترمز گرفتن در سرعت‌های بالا احساس می‌کنند. اگر این نشانه را مشاهده کردید، باید هرچه سریع‌تر لنت ترمز جلو و عقب خودرو را بازدید کنید تا مشخص شود کدام سمت خودرو دچار مشکل شده است.

نشانه چهارم
لرزش پدال یا فرمان هنگام ترمز گرفتن

لرزش هنگام ترمزگیری یکی دیگر از نشانه‌های مهم خرابی لنت ترمز است. معمولاً وقتی لنت ترمز ناهموار یا اصطلاحاً موج‌دار می‌شود، پدال ترمز شروع به لرزش می‌کند. این لرزش ممکن است در فرمان نیز احساس شود، به‌ویژه در سرعت‌های بالا. علت لرزش‌ها معمولاً ساییدگی نامنظم لنت ترمز، داغ شدن بیش از حد لنت ترمز، یا آسیب به دیسک ترمز است.

وقتی لنت ترمز بیش از حد گرم شود، سطح آن سخت و شیشه‌ای (گلیز) می‌شود و توانایی اصطکاک درست را از دست می‌دهد. این حالت باعث ایجاد لرزش‌های چندثانیه‌ای هنگام ترمزگیری می‌شود. علاوه بر آن، لنت ترمز بی‌کیفیت یا تقلبی نیز می‌تواند منجر به ایجاد لرزش شود. رانندگانی که در جاده‌های کوهستانی تردد می‌کنند، به دلیل استفاده زیاد از ترمز، بیشتر با این مشکل روبه‌رو می‌شوند. اگر لرزش بیش از حد شد، احتمالاً دیسک ترمز نیز تاب برداشته و باید بررسی شود. در هر صورت نخستین گزینه‌ای که باید بررسی کنید، لنت ترمز است.

نشانه پنجم
کم شدن ضخامت لنت ترمز و مشاهده سطح فلزی

آخرین نشانه و شاید مهم‌ترین نشانه، کم شدن ضخامت لنت ترمز است. لنت ترمز معمولاً دارای یک سطح اصطکاکی با ضخامت مشخص است که پس از مدتی استفاده کم‌کم کاهش می‌یابد. اگر ضخامت سطح لنت ترمز به کمتر از حد استاندارد برسد، زمان تعویض آن فرا رسیده است. معمولاً تعمیرکاران با یک نگاه می‌توانند تشخیص دهند لنت ترمز به پایان رسیده یا نه. اگر لنت ترمز بیش از حد نازک شود، نه تنها دیگر توانایی توقف مناسب را ندارد، بلکه باعث تخریب دیسک ترمز نیز می‌شود.

در برخی خودروها می‌توان بدون باز کردن چرخ‌ها نیز لنت ترمز را مشاهده کرد. اگر سطح لنت ترمز کمتر از سه میلی‌متر شده باشد، باید فوراً آن را تعویض کنید. گاهی نیز لنت ترمز به دلیل کیفیت پایین خیلی زود ساییده می‌شود و شما بدون اینکه متوجه شوید با لنت خالی رانندگی می‌کنید. رانندگی با لنت ترمز بسیار نازک یا تمام‌شده، یکی از خطرناک‌ترین کارهایی است که ممکن است انجام دهید.

چرا تعویض به‌موقع لنت ترمز آن‌قدر مهم است؟

لنت ترمز نقشی حیاتی در ایمنی خودرو دارد. حتی بهترین لاستیک‌ها، قوی‌ترین موتور و پیشرفته‌ترین سیستم تعلیق بدون لنت ترمز مناسب بی‌فایده خواهند بود. ترمزگیری اصلی‌ترین ابزار کنترل خودروست و هر نقصی در لنت ترمز می‌تواند منجر به حوادث بسیار خطرناک شود. علاوه بر امنیت، تعویض به‌موقع لنت ترمز از هزینه‌های اضافی جلوگیری می‌کند. وقتی لنت ترمز فرسوده باشد، به دیسک آسیب می‌زند و هزینه تعمیر یا تعویض دیسک چند برابر بیشتر از هزینه تعویض لنت ترمز است.

رانندگی در شهرهای شلوغ مانند تهران، اصفهان و مشهد باعث می‌شود لنت ترمز سریع‌تر از حد معمول فرسوده شود. ترمزگیری‌های مداوم، استفاده زیاد در سربالایی‌ها و رفتارهای اشتباه رانندگی مانند ترمزهای ناگهانی، باعث کاهش عمر لنت ترمز می‌شود. اگر می‌خواهید عمر لنت ترمز خودرو افزایش یابد، باید از ترمزگیری‌های شدید خودداری کنید، هنگام بارندگی با سرعت مناسب رانندگی کنید و از لنت ترمز باکیفیت استفاده کنید.

چگونه بهترین لنت ترمز را انتخاب کنیم؟

انتخاب یک لنت ترمز استاندارد و باکیفیت می‌تواند امنیت شما را تضمین کند. لنت ترمز انواع مختلفی دارد از جمله سرامیکی، نیمه‌فلزی و ارگانیک. لنت ترمز سرامیکی معمولاً کم‌صدا، بادوام و مناسب رانندگی شهری است. از طرفی لنت ترمز نیمه‌فلزی به دلیل اصطکاک بهتر، برای خودروهای قدرتمند و مسیرهای سخت مناسب است. لنت ارگانیک هم نرم‌تر است اما زودتر فرسوده می‌شود.

بهتر است لنت ترمز را از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید تا مطمئن باشید محصول اصلی و غیرتقلبی دریافت می‌کنید. لنت‌های تقلبی اغلب با قیمت ارزان عرضه می‌شوند اما نه تنها دوام ندارند، بلکه خطرات جدی ایجاد می‌کنند.

 نکات تکمیلی درباره اهمیت توجه به علائم لنت ترمز

گاهی رانندگان تصور می‌کنند لنت ترمز تنها زمانی نیاز به تعویض دارد که کاملاً تمام شده باشد، در صورتی که این یک تصور بسیار اشتباه است. لنت ترمز درست مانند لاستیک خودرو، عمر مشخصی دارد و کیفیت ترمزگیری آن به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. بنابراین حتی اگر لنت ترمز هنوز صدایی تولید نمی‌کند یا کاملاً ساییده نشده است، باز هم ممکن است عملکرد مناسبی نداشته باشد. این موضوع مخصوصاً در سفرهای جاده‌ای و رانندگی با سرعت بالا اهمیت زیادی دارد. لنت ترمز باید در هر شرایطی بهترین عملکرد را ارائه دهد و کوچک‌ترین ضعف در آن می‌تواند خطرساز باشد.

یکی از عواملی که اغلب نادیده گرفته می‌شود، **وزن خودرو** است. خودروهای سنگین‌تر مانند SUV‌ها یا خودروهای دوگانه‌سوز، فشار بیشتری به لنت ترمز وارد می‌کنند و استهلاک لنت ترمز در آن‌ها بسیار سریع‌تر اتفاق می‌افتد. همچنین رانندگی با بار اضافی، تردد در ترافیک سنگین، یا استفاده زیاد از ترمز دستی می‌تواند روند فرسودگی لنت ترمز را سرعت دهد. بنابراین اگر خودروی سنگین دارید یا در مسیرهای پرترافیک رانندگی می‌کنید، باید بیشتر از حد معمول به وضعیت لنت ترمز توجه کنید.

 تفاوت علائم لنت ترمز جلو و عقب

بسیاری از رانندگان نمی‌دانند که لنت ترمز جلو و عقب علائم متفاوتی دارند. از آنجا که بیشتر قدرت ترمزگیری خودرو بر عهده چرخ‌های جلوست، لنت ترمز جلو سریع‌تر فرسوده می‌شود و معمولاً صداهای سوت یا جیغ بیشتر از چرخ‌های جلو شنیده می‌شود. اما لنت ترمز عقب بیشتر با **کشیده شدن خودرو**، **ضعف ترمز دستی** یا **لرزش خفیف در پدال** خود را نشان می‌دهد.

در خودروهایی که سیستم ترمز عقب کاسه‌ای دارند، صداهای غیرعادی مانند کوبش یا خش‌خش معمولاً نشانه فرسودگی کفشک‌هاست. اگر ترمز دستی به‌خوبی عمل نمی‌کند یا برای قفل شدن نیاز به کشیدن بیش از حد دارد، باید به لنت ترمز عقب شک کرد.

 چه عواملی باعث کاهش عمر لنت ترمز می‌شود؟

دانستن عوامل کاهش عمر لنت ترمز کمک می‌کند رفتار رانندگی خود را اصلاح کنید و هزینه‌های تعمیرات را کاهش دهید. برخی از این عوامل عبارت‌اند از:

• ترمزگیری‌های ناگهانی و شدید
• رانندگی در سرازیری‌های طولانی
• استفاده بیش از حد از ترمز به جای دنده سنگین
• حمل بار سنگین
• استفاده از لنت ترمز بی‌کیفیت یا تقلبی
• گرم شدن بیش از حد لنت ترمز به دلیل رانندگی در ترافیک سنگین
• استفاده بیش از حد از ترمز دستی هنگام حرکت

یکی از اشتباهات رانندگان این است که تصور می‌کنند لنت ترمز ارزان‌تر همان کار لنت باکیفیت را می‌کند. این تصور می‌تواند خسارت‌های سنگینی ایجاد کند، زیرا بسیاری از لنت‌های ارزان‌قیمت از مواد اولیه بی‌کیفیت ساخته شده‌اند و در شرایط گرمایی بالا عملکرد خود را از دست می‌دهند. در نتیجه، علاوه بر کاهش ایمنی، عمر دیسک ترمز را نیز کوتاه می‌کنند.
بنابراین استفاده از لنت ترمز برند معتبر، نه تنها هزینه نیست، بلکه یک سرمایه‌گذاری برای امنیت خودرو است.

 چگونه لنت ترمز تقلبی را تشخیص دهیم؟

بازار لنت ترمز unfortunately پر از نمونه‌های تقلبی و بی‌کیفیت شده است. این لنت‌ها ظاهری شبیه نمونه اصلی دارند، اما عملکرد آن‌ها بسیار ضعیف است و در برخی موارد حتی می‌توانند طی چند هفته کاملاً از کار بیفتند.
برای تشخیص لنت ترمز اصل از تقلبی به موارد زیر توجه کنید:

• بسته‌بندی و چاپ باکیفیت
• وجود هولوگرام معتبر
• وزن مناسب (لنت ترمزهای اصل اغلب سنگین‌تر هستند)
• ثبت شماره سریال و کد رهگیری
• بو و ظاهر سطح لنت (لنت ترمز تقلبی بوی مواد پلاستیکی یا سوختگی می‌دهد)

اگر لنت ترمز پس از مدت کوتاهی صدا می‌دهد، دود می‌کند، یا سریع گرم می‌شود، احتمال تقلبی بودن آن زیاد است. همیشه از مراکز معتبر خرید کنید، مخصوصاً برای لنت ترمز برندهایی مثل Bosch، Brembo، Akebono، Hi-Q و نمونه‌های ایرانی باکیفیت مثل پارس لنت یا تکستار.

علائمی که رانندگان حرفه‌ای تشخیص می‌دهند (ولی رانندگان معمولی متوجه نمی‌شوند)

رانندگان باتجربه و تعمیرکاران حرفه‌ای برخی نشانه‌ها را سریع‌تر از دیگران تشخیص می‌دهند، مثل:

• بوی سوختگی لنت ترمز هنگام ترافیک
• تغییر صدای ترمز در روزهای بارانی
• تغییر رفتار پدال پس از گرم شدن خودرو
• صدای تق‌تق هنگام ترمزگیری آرام
• لرزش بسیار خفیف در سراشیبی‌ها

این موارد گاهی آن‌قدر ظریف‌اند که رانندگان معمولی اصلاً احساسشان نمی‌کنند. اما این تغییرات کوچک می‌توانند آغاز خرابی لنت ترمز باشند. بهترین کار این است که هر ۱۰ هزار کیلومتر یک‌بار لنت ترمز را چک کنید، حتی اگر مشکلی مشاهده نمی‌کنید.

لنت ترمز مناسب خودروهای ایرانی

بسیاری از رانندگان خودروهای داخلی مثل پژو پارس، ۲۰۶، سمند، کوییک، پراید، تیبا و دنا به دنبال لنت ترمز مناسب هستند. نکته مهم این است که این خودروها معمولاً در ترافیک شدید استفاده می‌شوند و همین موضوع باعث افزایش فشار روی لنت ترمز می‌شود.

برای خودروهای ایرانی، استفاده از لنت ترمز سرامیکی یا نیمه‌فلزی توصیه می‌شود. لنت سرامیکی عمر بیشتر، صدای کمتر و عملکرد یکنواخت‌تری دارد، اما کمی گران‌تر است. لنت نیمه‌فلزی قدرت توقف بیشتری دارد و برای مسیرهای سخت مناسب‌تر است ولی ممکن است کمی صدا تولید کند.

 چه زمانی باید لنت ترمز را چک کنیم؟

بهترین زمان بررسی دوره‌ای لنت ترمز:

• هر ۱۰ هزار کیلومتر
• قبل از سفرهای بین‌شهری
• بعد از رانندگی سنگین یا سرازیری طولانی
• هنگام شنیدن کوچک‌ترین صدا
• هنگام ضعیف شدن ترمز دستی
• بعد از شستن خودرو (برای چک کردن عملکرد ترمز در رطوبت)

این بازدیدهای ساده می‌توانند از بسیاری از تصادف‌ها و هزینه‌های سنگین جلوگیری کنند.

آیا لنت ترمز عقب مهم‌تر است یا جلو؟

لنت ترمز جلو معمولاً ۷۰ درصد از فشار ترمزگیری را تحمل می‌کند. اما این موضوع به معنی کم‌اهمیت بودن لنت ترمز عقب نیست. اگر لنت ترمز عقب ضعیف باشد، تعادل ترمزگیری بهم می‌خورد و خودرو هنگام ترمزگیری شدید سر می‌لغزد.

بنابراین هر دو لنت ترمز جلو و عقب باید همیشه سالم و هماهنگ باشند. تعویض یکی بدون بررسی دیگری یک اشتباه رایج بین رانندگان است.

هزینه تعویض دیرهنگام لنت ترمز

بسیاری از رانندگان تعویض لنت ترمز را عقب می‌اندازند تا هزینه نکنند، اما همین کار در نهایت باعث هزینه‌های سنگین‌تری می‌شود. اگر لنت ترمز دیر تعویض شود، ممکن است مجبور شوید:

• دیسک ترمز را تراش دهید
• دیسک ترمز را عوض کنید
• کالیپر ترمز را تعمیر کنید
• پمپ ترمز را سرویس کامل کنید

هزینه این موارد چندین برابر بیشتر از تعویض ساده لنت ترمز است.

جمع‌بندی نهایی

لنت ترمز مهم‌ترین بخش سیستم ایمنی خودروست. توجه نکردن به علائم خرابی آن مانند صدای جیغ، ضعف ترمزگیری، لرزش، انحراف خودرو یا نازک شدن سطح لنت، می‌تواند عواقب سنگینی از جمله آسیب به دیسک، هزینه تعمیرات بالا و حتی تصادف ایجاد کند.
برای حفظ امنیت خود و خانواده‌تان، بهتر است هر چند ماه یک بار لنت ترمز را بررسی کنید و حتماً از لنت ترمز باکیفیت و اصل استفاده کنید. رانندگی با لنت خراب یا تقلبی ریسک بزرگی است که ارزشش را ندارد.